Tỉ số độ dài và diện tích qua phép vị tự
Phát biểu
Qua phép vị tự tâm tỉ số , với hai điểm bất kỳ có ảnh và , ta có và do đó . Hệ quả là diện tích của mọi tam giác thay đổi theo bình phương tỉ số: .
Vì sao đúng?
Vì mọi điểm đều được đẩy ra xa (hoặc kéo lại gần) tâm theo cùng hệ số , tam giác tạo bởi và hai điểm bất kỳ được phóng đều ở cả hai cạnh bên, nên theo định lý Thales cạnh thứ ba luôn song song với và nhân độ dài với . Diện tích là đại lượng hai chiều (đáy nhân chiều cao), và vì cả đáy lẫn chiều cao đều nhân với nên tích của chúng nhân với .
Phác thảo chứng minh
Theo định nghĩa phép vị tự, và . Trừ phương trình vectơ thứ hai khỏi phương trình thứ nhất ta được .
Áp dụng quy tắc hiệu hai vectơ cho cả hai vế, ta thu được . Lấy độ dài hai vế lập tức cho .
Bây giờ xét tam giác bất kỳ . Đường cao hạ từ xuống đường thẳng là khoảng cách giữa và hình chiếu vuông góc của nó trên . Vì phép vị tự bảo toàn tính song song và góc nên nó bảo toàn tính vuông góc, do đó là chân đường cao của . Như vậy cả cạnh đáy lẫn đường cao đều nhân với , suy ra .
Chủ đề chứa định lý này
Chứng minh từng bước
Chưa có chứng minh từng bước cho định lý này.
Tài liệu tham khảo
- H. S. M. Coxeter (1969). Introduction to Geometry
- Wikipedia contributors (2026). Geometric transformation — Wikipedia