Định lý cơ bản của lý thuyết Galois
Phát biểu
Cho là mở rộng Galois hữu hạn với . Ánh xạ (trường bất biến qua ) là song ánh nghịch đảo bao hàm giữa các nhóm con và các trường trung gian , với ánh xạ ngược . Hơn nữa , , và là Galois khi và chỉ khi , khi đó .
Vì sao đúng?
Định lý biến câu hỏi về trường (đối tượng đại số vô hạn, khó liệt kê) thành câu hỏi về lưới nhóm con của một nhóm hữu hạn — mọi câu hỏi về trường trung gian (có bao nhiêu, trường nào chứa trường nào, trường nào là Galois trên ) đều được trả lời chỉ bằng cách nhìn vào các nhóm con của .
Phác thảo chứng minh
Bước 1 (Bổ đề Artin cho ). Đặt là trường trung gian, . Rõ ràng vì mọi cố định theo định nghĩa. Chiều ngược lại dùng định lý Artin: nếu là một nhóm hữu hạn các tự đẳng cấu của thì ; điều này suy từ bổ đề Dedekind rằng các tự đẳng cấu trường khác nhau độc lập tuyến tính như các hàm , buộc . Vì là Galois, , kết hợp với , suy ra .
Bước 2 (hai ánh xạ là nghịch đảo của nhau). Với nhóm con bất kỳ, đặt ; cần chứng minh . Theo định nghĩa (mọi phần tử của cố định ). Áp dụng định lý Artin cho : . Áp dụng lần nữa cho (luôn hợp lệ vì tự động là Galois): . Vì và cả hai cùng cỡ hữu hạn , suy ra .
Bước 3 (đảo thứ tự bao hàm). Trực tiếp từ định nghĩa trường bất biến, , nên song ánh đảo ngược bao hàm theo cả hai chiều.
Bước 4 (công thức bậc). Đã có . Từ công thức tháp bậc và , suy ra .
Bước 5 (nhóm con chuẩn tắc ứng với mở rộng con Galois). Với , kiểm tra trực tiếp : thật vậy . Vậy ổn định dưới mọi (chính là điều kiện chuẩn tắc khiến là Galois, vì sinh bởi nghiệm của các đa thức trên mà tác động bắc cầu) khi và chỉ khi với mọi , tức . Khi đó ánh xạ hạn chế cho một toàn cấu với hạt nhân đúng bằng , nên theo định lý đẳng cấu thứ nhất.
Chủ đề chứa định lý này
Chứng minh từng bước
Chưa có chứng minh từng bước cho định lý này.
Tài liệu tham khảo
- Ian Stewart (2015). Galois Theory (4th ed.) · DOI:10.1201/b18187
- David S. Dummit, Richard M. Foote (2004). Abstract Algebra (3rd ed.)