MathLabs
Định lýĐã chứng minh

Ước lượng bình phương tối thiểu thông thường

Phát biểu

Trong mọi đường thẳng y=b0+b1xy=b_0+b_1x, lựa chọn cực tiểu hóa tổng bình phương phần dư ∑i=1n(yi−b0−b1xi)2\sum_{i=1}^n (y_i-b_0-b_1x_i)^2 là b1=β^1=SxySxxb_1=\hat\beta_1=\dfrac{S_{xy}}{S_{xx}} và b0=β^0=yˉ−β^1xˉb_0=\hat\beta_0=\bar y-\hat\beta_1\bar x, trong đó Sxy=∑i=1n(xi−xˉ)(yi−yˉ)S_{xy}=\sum_{i=1}^n(x_i-\bar x)(y_i-\bar y) và Sxx=∑i=1n(xi−xˉ)2S_{xx}=\sum_{i=1}^n(x_i-\bar x)^2.

Vì sao đúng?

Tổng bình phương phần dư là một hàm trơn (bậc hai, lồi) theo b0b_0 và b1b_1, nên cực tiểu của nó nằm chính xác ở nơi cả hai đạo hàm riêng triệt tiêu — cùng ý tưởng như tìm đáy một cái bát bằng cách cho độ dốc bằng 0 theo mọi hướng.

Phác thảo chứng minh

Đặt Q(b0,b1)=∑i=1n(yi−b0−b1xi)2Q(b_0,b_1)=\sum_{i=1}^n (y_i-b_0-b_1x_i)^2. Lấy đạo hàm riêng theo b0b_0 và cho bằng 0: ∂Q∂b0=−2∑i=1n(yi−b0−b1xi)=0\dfrac{\partial Q}{\partial b_0}=-2\sum_{i=1}^n(y_i-b_0-b_1x_i)=0, rút gọn thành phương trình chuẩn thứ nhất ∑i=1nyi=nb0+b1∑i=1nxi\sum_{i=1}^n y_i = nb_0+b_1\sum_{i=1}^n x_i, tức b0=yˉ−b1xˉb_0=\bar y-b_1\bar x.

Lấy đạo hàm riêng theo b1b_1 và cho bằng 0: ∂Q∂b1=−2∑i=1nxi(yi−b0−b1xi)=0\dfrac{\partial Q}{\partial b_1}=-2\sum_{i=1}^n x_i(y_i-b_0-b_1x_i)=0, phương trình chuẩn thứ hai ∑i=1nxiyi=b0∑i=1nxi+b1∑i=1nxi2\sum_{i=1}^n x_iy_i = b_0\sum_{i=1}^n x_i+b_1\sum_{i=1}^n x_i^2.

Thay b0=yˉ−b1xˉb_0=\bar y-b_1\bar x từ phương trình đầu vào phương trình thứ hai: ∑i=1nxiyi=(yˉ−b1xˉ)nxˉ+b1∑i=1nxi2=nxˉyˉ+b1(∑i=1nxi2−nxˉ2)\sum_{i=1}^n x_iy_i = (\bar y-b_1\bar x)n\bar x+b_1\sum_{i=1}^n x_i^2 = n\bar x\bar y+b_1\left(\sum_{i=1}^n x_i^2-n\bar x^2\right). Sắp xếp lại để tách b1b_1: b1(∑i=1nxi2−nxˉ2)=∑i=1nxiyi−nxˉyˉb_1\left(\sum_{i=1}^n x_i^2-n\bar x^2\right)=\sum_{i=1}^n x_iy_i-n\bar x\bar y.

Khai triển đại số trực tiếp cho thấy ∑i=1nxi2−nxˉ2=∑i=1n(xi−xˉ)2=Sxx\sum_{i=1}^n x_i^2-n\bar x^2=\sum_{i=1}^n(x_i-\bar x)^2=S_{xx} và ∑i=1nxiyi−nxˉyˉ=∑i=1n(xi−xˉ)(yi−yˉ)=Sxy\sum_{i=1}^n x_iy_i-n\bar x\bar y=\sum_{i=1}^n(x_i-\bar x)(y_i-\bar y)=S_{xy}, nên b1=Sxy/Sxxb_1=S_{xy}/S_{xx}. Thay ngược lại cho b0=yˉ−b1xˉb_0=\bar y-b_1\bar x. Vì QQ là tổng bình phương dạng toàn phương tăng không giới hạn khi ∣b0∣,∣b1∣→∞|b_0|,|b_1|\to\infty, điểm dừng duy nhất này chính là cực tiểu toàn cục.

Chủ đề chứa định lý này

Chứng minh từng bước

Chưa có chứng minh từng bước cho định lý này.