Định lý ba đường vuông góc
Phát biểu
Cho đường thẳng không nằm trong và không vuông góc với mặt phẳng , gọi là hình chiếu vuông góc của lên mặt phẳng đó. Khi đó với mọi đường thẳng nằm trong : khi và chỉ khi .
Vì sao đúng?
Kiểm tra vuông góc trực tiếp với một đường thẳng nghiêng (xiên) khá bất tiện, nhưng hình chiếu của nó lại nằm phẳng trong mặt phẳng, nơi việc nhận biết và đo góc vuông dễ dàng hơn nhiều. Định lý này khẳng định hai phép kiểm tra luôn cho cùng kết quả, nên ta luôn có thể thay phép kiểm tra khó trong không gian bằng phép kiểm tra dễ trong mặt phẳng.
Phác thảo chứng minh
Cố định một điểm trên nằm ngoài , gọi là hình chiếu vuông góc của lên , nghĩa là ; theo định nghĩa hình chiếu vuông góc, nằm trên . Vì vuông góc với toàn bộ mặt phẳng , nó vuông góc với đường thẳng nằm trong mặt phẳng đó: . Đồng thời , và cùng nằm trong một mặt phẳng đứng.
() Giả sử . Khi đó vuông góc với cả và , vốn là hai đường thẳng cắt nhau của mặt phẳng đứng nói trên. Theo dấu hiệu đường thẳng vuông góc với mặt phẳng, vuông góc với cả mặt phẳng đứng đó, do đó vuông góc với nằm trong nó; suy ra .
() Ngược lại, giả sử . Khi đó vuông góc với cả và , cũng là hai đường thẳng cắt nhau của cùng mặt phẳng đứng đó. Cùng dấu hiệu trên cho suy ra vuông góc với mặt phẳng đứng ấy, và vì thế vuông góc với ; suy ra .
Chủ đề chứa định lý này
Chứng minh từng bước
Chưa có chứng minh từng bước cho định lý này.
Tài liệu tham khảo
- Euclid; trans. T. L. Heath (1908). Euclid's Elements, Book XI (perpendicularity and parallelism of lines and planes)
- Wikipedia contributors (2024). Dihedral angle