MathLabs
定理已证明

柯西–施瓦茨不等式

命题陈述

对实数 a1,…,ana_1,\dots,a_n 与 b1,…,bnb_1,\dots,b_n:(∑ai2)(∑bi2)≥(∑aibi)2\left(\sum a_i^2\right)\left(\sum b_i^2\right) \ge \left(\sum a_i b_i\right)^2,等号成立当且仅当两数列成比例。

为什么成立?

这个不等式(以及其 Engel 形式的推论 Titu 引理)是奥数不等式问题中最有用的单一工具,能将分式或乘积之和转化为易于处理的界。

证明思路

第1步:构造辅助二次式。 考虑实变量 tt 和表达式 ∑i=1n(ait−bi)2\sum_{i=1}^n (a_i t - b_i)^2。由于它是实数平方和,对任意实数 tt 恒有 ≥0\ge 0:∑(ait−bi)2≥0\sum(a_i t - b_i)^2 \ge 0。

**第2步:展开为关于 tt 的二次式。** 展开得 ∑(ait−bi)2=t2∑ai2−2t∑aibi+∑bi2\sum (a_i t - b_i)^2 = t^2 \sum a_i^2 - 2t \sum a_i b_i + \sum b_i^2。记 A=∑ai2A = \sum a_i^2,B=∑aibiB = \sum a_i b_i,C=∑bi2C = \sum b_i^2,则表达式为对任意实数 tt 有 At2−2Bt+C≥0At^2 - 2Bt + C \ge 0。

第3步:处理退化情形。 若 A=0A = 0,则所有 ai=0a_i = 0,于是待证不等式 B2≤ACB^2 \le AC 两边都是 00,不等式平凡成立(取等)。

**第4步:当 A>0A > 0 时用判别式。** 首项系数 AA 为正的二次式 At2−2Bt+CAt^2 - 2Bt + C 若对每个实数 tt 都 ≥0\ge 0,则它至多有一个实根,故判别式不能为正:(2B)2−4AC≤0(2B)^2 - 4AC \le 0,即 4B2≤4AC4B^2 \le 4AC,即 B2≤ACB^2 \le AC。

第5步:结论。 代回得 (∑aibi)2≤(∑ai2)(∑bi2)\left(\sum a_i b_i\right)^2 \le \left(\sum a_i^2\right)\left(\sum b_i^2\right),这正是 (∑ai2)(∑bi2)≥(∑aibi)2\left(\sum a_i^2\right)\left(\sum b_i^2\right) \ge \left(\sum a_i b_i\right)^2。等号成立恰好当判别式为零,即二次式有实重根 t0t_0,即对每个 ii 都有 ait0=bia_i t_0 = b_i——数列 (ai)(a_i) 与 (bi)(b_i) 成比例。

用到此定理的主题

分步证明

该定理暂无分步证明。

参考文献

  1. J. Michael Steele (2004). The Cauchy-Schwarz Master Class
  2. Radmila Bulajich Manfrino, José Antonio Gómez Ortega, Rogelio Valdez Delgado (2009). Inequalities: A Mathematical Olympiad Approach
  3. Thomas M. Cover, Joy A. Thomas (2006). Elements of Information Theory