MathLabs
Định lýĐã chứng minh

Định lý cosin

Phát biểu

Trong mọi tam giác có độ dài ba cạnh aa, bb, cc và góc trong γ\gamma đối diện với cạnh có độ dài cc, ta có c2=a2+b2−2abcos⁡γc^2 = a^2 + b^2 - 2ab\cos\gamma.

Vì sao đúng?

Định lý cosin chính là định lý Pythagoras kèm thêm số hạng hiệu chỉnh −2abcos⁡γ-2ab\cos\gamma để bù cho độ lệch của góc γ\gamma so với góc vuông. Khi γ=90∘\gamma = 90^\circ, cos⁡γ=0\cos\gamma = 0 và công thức thu gọn về c2=a2+b2c^2 = a^2 + b^2; mở rộng γ\gamma thành góc tù làm cos⁡γ<0\cos\gamma < 0 khiến c2c^2 lớn hơn a2+b2a^2 + b^2, còn khép γ\gamma thành góc nhọn làm cos⁡γ>0\cos\gamma > 0 và kéo cạnh đối diện cc ngắn lại.

Phác thảo chứng minh

Hạ đường cao hh từ đỉnh đối diện cạnh bb xuống đường thẳng chứa cạnh bb. Theo góc γ\gamma, đường cao này có độ dài h=asin⁡γh = a\sin\gamma và cắt đường thẳng chứa cạnh bb tại điểm cách đỉnh góc γ\gamma một khoảng đại số acos⁡γa\cos\gamma, để lại đoạn thẳng có độ dài ∣b−acos⁡γ∣|b - a\cos\gamma| tới đầu mút kia. Áp dụng định lý Pythagoras cho tam giác vuông có hai cạnh góc vuông hh, ∣b−acos⁡γ∣|b - a\cos\gamma| và cạnh huyền cc cho ta c2=(asin⁡γ)2+(b−acos⁡γ)2=a2(sin⁡2γ+cos⁡2γ)+b2−2abcos⁡γ=a2+b2−2abcos⁡γc^2 = (a\sin\gamma)^2 + (b - a\cos\gamma)^2 = a^2(\sin^2\gamma + \cos^2\gamma) + b^2 - 2ab\cos\gamma = a^2 + b^2 - 2ab\cos\gamma.

Người chứng minh

Chủ đề chứa định lý này

Định lý liên quan

Chứng minh từng bước

Chưa có chứng minh từng bước cho định lý này.

Tài liệu tham khảo

  1. Euclid (translated by Thomas L. Heath) (1956). The Thirteen Books of Euclid's Elements, Vol. 1 (Book II, Propositions 12–13)
  2. Glen Van Brummelen (2009). The Mathematics of the Heavens and the Earth: The Early History of Trigonometry