René Thom
1923–2002, Montbéliard, Pháp, Bures-sur-Yvette, Pháp
Nhà toán học Pháp, Huy chương Fields 1958, người sáng lập lý thuyết cobordism và không gian Thom, về sau là tác giả lý thuyết thảm họa về kỳ dị của ánh xạ trơn và ứng dụng vào mô hình các biến đổi đột ngột.
René Thom sinh tại Montbéliard, gần biên giới Thụy Sĩ, và học tại École normale supérieure ở Paris trong thời chiến. Ông theo Henri Cartan sang Strasbourg và hoàn thành luận án tiến sĩ tại đây năm 1951 dưới sự hướng dẫn của Charles Ehresmann, về các không gian sợi trong mặt cầu và bình phương Steenrod. Năm 1954 ông công bố Quelques propriétés globales des variétés différentiables — bài báo khai sinh lý thuyết cobordism: hai đa tạp là cobordant nếu cùng biên một đa tạp cao hơn một chiều, và Thom quy việc phân loại đa tạp theo nghĩa này về tính toán với không gian Thom và đồng luân ổn định.
Công trình mang lại cho ông Huy chương Fields tại Edinburgh năm 1958, đồng nhận với Klaus Roth. Thom trải đầu thập niên 1960 trau chuốt lý thuyết transversality và kỳ dị — định lý đẳng phương vị Thom và lý thuyết phân tầng của ông — rồi năm 1964 chuyển tới Viện Nghiên cứu Khoa học Cao cấp (IHÉS) mới thành lập tại Bures-sur-Yvette, nơi ông gắn bó đến hết sự nghiệp.
Từ cuối thập niên 1960 Thom chuyển sang một chương trình lớn: giải thích các biến đổi định tính đột ngột trong tự nhiên qua kỳ dị của ánh xạ trơn. Cuốn Stabilité structurelle et morphogenèse (1972) khai sinh thứ ông gọi là lý thuyết thảm họa, phân loại bảy thảm họa sơ cấp và đề xuất ứng dụng từ phôi học tới ngôn ngữ học. Lý thuyết này thời thượng và gây tranh cãi, nhưng phần toán học cốt lõi — lý thuyết khai triển kỳ dị — trở thành tô pô vi phân chuẩn. Ông mất tại Bures-sur-Yvette năm 2002.
Nơi làm việc: Đại học Strasbourg, Viện Nghiên cứu Khoa học Cao cấp (IHÉS)
Pháp